Plan higieny w placówce medycznej i stomatologii

W placówce medycznej sprzątanie otoczenia jest częścią szerszego systemu zapobiegania zakażeniom. Nie zastępuje procedur higieny rąk, aseptyki, reprocesowania wyrobów ani gospodarki odpadami.

Obowiązki i odpowiedzialność

Art. 11–12 ustawy o zapobieganiu zakażeniom wymagają właściwych działań przeciwepidemicznych i ich dokumentowania. Zakres obejmuje ocenę ryzyka oraz procedury dekontaminacji. Wymagania dotyczące pomieszczeń należy ustalać dla konkretnego rodzaju świadczeń. Kierownik organizuje system; dostawca chemii może pomóc opracować technologię, ale nie przejmuje odpowiedzialności za jej wdrożenie.

Trzy osobne ścieżki

Otoczenie pacjenta: powierzchnie dotykowe, stanowisko po pacjencie, sanitariaty, wyposażenie i sprzęt sprzątający. Dobór działań wynika z ryzyka oraz procedur placówki.
Wyroby wielorazowe: transport po użyciu, czyszczenie, odpowiednia dezynfekcja, kontrola, przygotowanie i sterylizacja, gdy wymagana. Obowiązuje zgodność z instrukcją producenta wyrobu i zweryfikowanym procesem.
Materiał biologiczny i odpady: odrębny sposób zabezpieczenia miejsca, postępowania z ostrymi elementami, segregacji i przekazania odpadów.

Nie wolno zastąpić sterylizacji samym zanurzeniem w dowolnym preparacie. Nie wolno też dobierać środka do wyrobu wyłącznie według ceny lub deklaracji „do wszystkiego”. Produkt przeznaczony do dezynfekcji określonych wyrobów medycznych może podlegać innemu reżimowi niż biocyd do otoczenia.

Co powinien zawierać plan stanowiska?

Zapisz elementy objęte czynnością, moment wykonania, sposób zabezpieczenia pacjenta i personelu, produkt, parametry z jego dokumentacji, zgodność materiałową, narzędzia i odbiór. Uwzględnij instrukcje unitu, systemów ssących i innych urządzeń — ogólny plan powierzchni nie zastępuje ich obsługi. Nie wprowadzaj uniwersalnych czasów sterylizacji ani dawek dezynfekcji bez odniesienia do konkretnej technologii.

Kontrola wewnętrzna

Rozporządzenie z 27 maja 2010 r. dotyczące kontroli wewnętrznej przewiduje jej wykonywanie co najmniej raz na 6 miesięcy. Po stwierdzeniu nieprawidłowości ponowna kontrola ma nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od przekazania raportu. To obowiązek w jego właściwym zakresie, a nie zamiennik codziennego nadzoru operacyjnego.

Dowody zamiast samego podpisu

Dokumentacja powinna łączyć aktualną procedurę, szkolenie, wykonanie, parametry i wynik kontroli. Przy niezgodności zapisz, co wyłączono z użytkowania, kto ocenił ryzyko, co poprawiono i na jakiej podstawie przywrócono użycie. Zasady przechowywania dokumentów wynikają z właściwych przepisów i rodzaju dokumentacji.

Dalej: walidacja i weryfikacja oraz przepisy o kontroli wewnętrznej.